[2021-01-05] Για το «Flashback δεκαετίας με την Αλέκα Παπαρήγα» στο Podcast της ΚΝΕ

Για το «Flashback δεκαετίας με την Αλέκα Παπαρήγα» στο Podcast της ΚΝΕ

 

flashaback 10ετίας με την Παπαρηγα 

 

Έχει νομίζω αξία να αφιερώσει κάποιος χρόνο για να ακούσει την τοποθέτηση της Παπαρήγα στις 30/12 στο YouTube (https://www.youtube.com/watch?v=fCesfSsP4No) στα πλαίσια των podcast της ΚΝΕ.

Η Παπαρήγα έκανε μια αναδρομή στο παρελθόν, στη δεκαετία που πέρασε, στη διάρκεια της οποίας σημειώθηκαν σοβαρά γεγονότα και πολιτικές ανακατατάξεις κάτω από το βάρος της καπιταλιστικής κρίσης, η οποία ξεκίνησε το 2007-8. Τη συζήτηση παρακολούθησαν περίπου 1.000 ακροατές και κατόπιν είχε αρκετές χιλιάδες επισκέψεις στο YouTube.

Έχω την πεποίθηση ότι η Παπαρήγα προσπάθησε να απαντήσει σε συζήτηση που έχει ανοίξει στο εσωτερικό της ΚΝΕ και του ΚΚΕ, σχετικά με τα γεγονότα που συνέβησαν στη δεκαετία, το χαρακτήρα της περιόδου και τη στάση του ΚΚΕ απέναντι στα γεγονότα αυτά.

Πέρα από τα γνωστά που λέει η ηγεσία του ΚΚΕ σχετικά με το χαρακτήρα της εποχής που διανύουμε και την ταύτιση της εργατικής εξουσίας, της δικτατορίας του προλεταριάτου, με το σοσιαλισμό-κομμουνισμό και άλλα τέτοιου είδους θεωρητικά ατοπήματα, έχει, θεωρώ, σημασία να σταθεί κάποιος σε κάποια συγκεκριμένα σημεία της τοποθέτησής της, στα χρονικά αποσπάσματα 10΄ και 47΄΄ έως 10΄ και 50΄΄, 13΄ έως 23΄ και 57΄ έως 59΄.

Στο πρώτο απόσπασμα που επισημαίνουμε, η Παπαρήγα δηλώνει πως: «το κόμμα μας την πρόβλεψε την κρίση…». Πράγμα που φυσικά δεν ισχύει και αποδεικνύεται από τα ντοκουμέντα του ΚΚΕ εκείνης της περιόδου. Αλλά, στην παρούσα κριτική μας, θέλουμε να καταδείξουμε ορισμένα πράγματα σχετικά με τη συγκεκριμένη τοποθέτησή της:

Α) Αν το ΚΚΕ είχε προβλέψει την κρίση, τότε τι μέτρα πήρε για να αξιοποιήσει την κρίση στην κατεύθυνση της προετοιμασίας του κινήματος για την επαναστατική ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας και για να μην φτάσει στο συμπέρασμα που έφτασε, ότι δηλαδή η κρίση βρήκε το κίνημα απροετοίμαστο και ανώριμο;

Β) Αν το ΚΚΕ είχε προβλέψει την κρίση, πώς έφτασε τότε στο σημείο να πουλήσει τον τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό σταθμό 902, να κάνει δεκάδες απολύσεις σε αυτά τα μέσα, όπως και στο Ριζοσπάστη και στην Τυποεκδοτική, την οποία οδήγησε σε πλειστηριασμό; Πώς έφτασε να επιβάλει στους υπόλοιπους εργαζόμενους την επαίσχυντη ατομική σύμβαση που καταργεί στην πράξη τις ΣΣΕ, τις οποίες υποτίθεται υπερασπίζεται η ηγεσία του ΚΚΕ, όπως έκαναν και κάνουν οι υπόλοιποι καπιταλιστές, και να απολύσει όσους δεν την υπέγραψαν μεταξύ αυτών και τον Μπογιόπουλο, παρόλο που δήλωσε ότι θα δουλεύει χωρίς αμοιβή;

Νομίζω πως η ίδια η πραγματικότητα διαψεύδει πανηγυρικά αυτόν της τον ισχυρισμό. Ας φανταστεί όμως κάποιος τι θα γινόταν, αν δεν την είχε προβλέψει…

Στο χρονικό απόσπασμα 13΄ έως 23΄ της τοποθέτησής της, η Παπαρήγα απαντάει στο ερώτημα «υπήρχε επαναστατική κατάσταση την περίοδο του ’11-’12;». Η απάντησή της, η οποία συνοδευόταν με ένα γελάκι ειρωνικό-απαξιωτικό, όπως και των παρουσιαστών, ήταν «όχι», «δεν υπήρξε επαναστατική κατάσταση» και, παράλληλα, αξιολογώντας την κατάσταση του κινήματος, επαναλαμβάνει τη θέση του ΚΚΕ περί της ανωριμότητας και ανετοιμότητας του γενικότερου κινήματος να παρέμβει και να αξιοποιήσει την περίοδο της κρίσης για βαθύτερες αλλαγές.

Η Παπαρήγα δείχνει να μην κατανοεί ακόμα, ότι, με τον τρόπο αυτό, εξακολουθεί να δίνει άλλοθι στον ΣΥΡΙΖΑ για ότι αυτός έχει κάνει, ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΚΑΝΕΙ, και αυτό επειδή «το κίνημα ήταν ανέτοιμο και ανώριμο να παρέμβει και να αξιοποιήσει την περίοδο για βαθύτερες αλλαγές». Και μάλιστα, αφού ο λαϊκός παράγοντας, (ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑ), εξακολουθεί να είναι ανώριμος, τότε το μόνο που μπορούσε και εξακολουθεί να μπορεί να γίνει, είναι το μικρότερο κακό.

Πέρα από αυτήν την παράμετρο, την οποία το ΚΚΕ, αλλά και η υπόλοιπη κομμουνιστική και μη αριστερά, η οποία τοποθετείται με παρόμοιο τρόπο στο ζήτημα αυτό, θα τη βρουν μπροστά τους – θα τη βρούμε μπροστά μας–, έχει αξία να δούμε, από πού προέκυψε το ερώτημα στο οποίο κλήθηκε να απαντήσει η Παπαρήγα.

Η μόνη πολιτική οργάνωση που έφτασε σε αυτήν την εκτίμηση και δημοσιοποίησε τη θέση και την εκτίμηση για την ύπαρξη επαναστατικής κατάστασης, ήταν η κομμουνιστική οργάνωση Ανασύνταξη, η οποία ταυτόχρονα πρόβαλε μια συγκεκριμένη πολιτική και πολιτικό πρόγραμμα, για την μετατροπή της επαναστατική κατάστασης σε επανάσταση:

«…Στην κατεύθυνση ικανοποίησης των εργατικών και λαϊκών διεκδικήσεων και απεμπλοκής απ τις αντιλαϊκές και υποδουλωτικές συμφωνίες με την Τρόικα, καθίσταται κατεπείγουσα η ανάγκη διατύπωσης πρότασης εξουσίας από τη μεριά των πολιτικών οργανώσεων της εργατικής τάξης. Μια τέτοια πρόταση συμπυκνώνεται στο σύνθημα για εργατική κυβέρνηση. Είναι πλέον άμεση ανάγκη η συγκρότηση πολιτικού μετώπου που θα διεκδικήσει την εξουσία με στόχο την υλοποίηση του προγράμματος που απαντάει στην κρίση από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων, παίρνοντας υπόψη ότι η κατάσταση, όπως διαμορφώνεται, έχει όλα τα χαρακτηριστικά επαναστατικής κατάστασης. Απ’ τη στάση που θα κρατήσουν και την απάντηση που θα δώσουν σ’ αυτή την αναγκαιότητα θα κριθούν, (πρέπει να κριθούν εάν ανταποκρίνονται ή όχι σε αυτό που επαγγέλλονται), οι οργανώσεις και τα κόμματα που αναφέρονται στην εργατική τάξη και στα φτωχά λαϊκά στρώματα. Όπως η αστική τάξη παρέταξε και στοίχησε όλες τις δυνάμεις της απέναντι στο λαό, ανάλογα πρέπει να πράξει και η εργατική τάξη και να παρατάξει όλες της τις δυνάμεις απέναντι στην αστική τάξη, με στόχο την ανατροπή της εξουσίας της και την υλοποίηση ενός προγράμματος εξουσίας που αντιστοιχεί στα συμφέροντά της:

  • Μονομερής διαγραφή του δημόσιου χρέους, εκτός αυτού προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Να χάσουν τα κεφάλαιά τους οι εγχώριοι και διεθνείς τοκογλύφοι αντί να ληστευθεί η εργατική τάξη και τα εργαζόμενα στρώματα για να πληρωθούν οι απαιτήσεις των καπιταλιστών-παράσιτων.
  • Διαγραφή των χρεών των εργατικών οικογενειών και των φτωχών αγροτών, των αυτό-απασχολουμένων και επαγγελματιών που προλεταριοποιούνται. Ρύθμιση των χρεών των εργαζόμενων επαγγελματιών.
  • Ανατροπή του αντεργατικού Προγράμματος Σταθερότητας, του μνημονίου, του μεσοπρόθεσμου σφαγείου, κατάργηση των αντιλαϊκών νόμων.
  • Έξοδος από την ΟΝΕ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
  • Κρατικοποίηση τραπεζών, μεγάλων επιχειρήσεων, οργανισμών κοινής ωφέλειας, χωρίς αποζημίωση και με εργατικό έλεγχο.
  • Χωρισμός κράτους-εκκλησίας. Δήμευση της εκκλησιαστικής περιουσίας.
  • Απαγόρευση των απολύσεων. Αυξήσεις στους μισθούς. Μείωση του χρόνου εργασίας. Δουλειά για όλους. Ικανοποίηση των εργατικών και λαϊκών διεκδικήσεων. Τιμωρία όλων όσων εμπλέκονται σε πράξεις βίας ενάντια στο κίνημα, όσων ευθύνονται για τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος, την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας, την εκχώρηση πόρων και κυριαρχίας της χώρας.»

[Η Πολιτική Επιτροπή της κομμουνιστικής οργάνωσης ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ, Νοέμβρης 2011]

Δεν υποστηρίζω ότι η Παπαρήγα απαντούσε στην κ.ο. Ανασύνταξη. Αυτό που υποστηρίζω είναι τούτο: το χαρακτήρα της επίμαχης περιόδου εντόπισαν και άλλοι κομμουνιστές, μέσα στο ΚΚΕ και την ΚΝΕ, και έτσι προέκυψε σαν ερώτημα προς την Παπαρήγα. Αλλιώς, πώς;

Οι κομμουνιστές αυτοί, που εντόπισαν το χαρακτήρα της περιόδου, οι οποίοι ήταν και μάλλον εξακολουθούν να είναι στις γραμμές του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, δεν μπόρεσαν να κάνουν τίποτα επειδή ήταν εγκλωβισμένοι σε οργανώσεις οι οποίες ούτε ήθελαν, ούτε μπορούσαν, να εντοπίσουν το χαρακτήρα της περιόδου και να κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να μετατρέψουν την επαναστατική κατάσταση σε επανάσταση. Και αυτό το αποδεικνύει η τοποθέτηση της Παπαρήγα. Η εκτίμησή τους αυτή, που είναι παρόμοια με τη δική μας, ούτε είχε, ούτε μπορούσε να έχει, ούτε έχει, καμιά τύχη στο οργανωτικό πλαίσιο του ΚΚΕ και της ΚΝΕ. Οι λόγοι για αυτό αποτελούν ζήτημα άλλου άρθρου, αλλά η πραγματικότητα αυτή είναι κραυγαλέα φανερή.

Είναι ενθαρρυντικό για εμάς, που είχαμε αυτή τη θέση και την άποψη, το γεγονός ότι κι άλλοι κομμουνιστές έφτασαν στο συμπέρασμα που φτάσαμε και εμείς, διότι έχουν μπολσεβίκικο κριτήριο, ανεξάρτητα από το αν και κατά πόσο αξιοποιήθηκε και έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση της τότε κατάστασης. Αυτό όμως το κριτήριο δεν πρέπει να εξακολουθήσει να μένει αναξιοποίητο.

Η Παπαρήγα αξιολόγησε την κατάσταση του κινήματος τότε, βγάζοντας το ΚΚΕ απ’ έξω. Το ΚΚΕ αλλά και οι άλλες πολιτικές οργανώσεις που έχουν αναφορά στην εργατική τάξη και στο κίνημα, δεν αποτελούν τμήμα του κινήματος; Το ΚΚΕ μάλιστα, υποστηρίζει ότι είναι η πρωτοπορία του. Χαρακτηρίζοντας η Παπαρήγα «ανέτοιμο και ανώριμο» το γενικότερο κίνημα, δεν χαρακτηρίζει ανέτοιμο και ανώριμο και το ΚΚΕ; Εδώ, η «επιείκεια» των συντονιστών ήταν εξόφθαλμη, διότι προκύπτει αβίαστα το παραπάνω ερώτημα, το οποίο ποτέ δεν τέθηκε. Όμως, παρά το ότι οι συντονιστές δεν έκαναν καθόλου καλά τη δουλειά τους, το ζήτημα παραμένει: αν το κίνημα ήταν απροετοίμαστο, ανέτοιμο και ανώριμο, τότε αυτά τα επίθετα δεν χαρακτηρίζουν και το ΚΚΕ, σαν τμήμα του κινήματος και μάλιστα πρωτοπόρο; Εφόσον τα πράγματα έτσι έχουν, τότε πώς η ηγεσία του ΚΚΕ επαίρεται για την ορθότητα της στάσης της στην επίμαχη περίοδο και μάλιστα θεωρεί ότι αποτελεί, και πρέπει να αποτελέσει, παράδειγμα προς μίμηση για το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα;

Στο χρονικό απόσπασμα 57΄ έως 59΄, η Παπαρήγα αξιολογεί το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ, με το οποίο, σύμφωνα με την ίδια, ο ΣΥΡΙΖΑ «τράβηξε τον κόσμο», σαν ένα πρόγραμμα που «ανταποκρινόταν στις ανάγκες και στην επιθυμία του λαού, αλλά η γενικότερη γραμμή του (σ.σ., του ΣΥΡΙΖΑ) το απαγόρευε…».

Συμφωνώντας απόλυτα στο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούσε να υλοποιήσει το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης (χωρίς τη διαγραφή του δημόσιου χρέους, στο πλαίσιο της ΕΕ και της ΟΝΕ και χωρίς σύγκρουση με την ντόπια αστική τάξη), μπαίνει αμέσως το ερώτημα, το οποίο δεν τόλμησαν να θέσουν οι παρουσιαστές: γιατί δεν ανέλαβε το ΚΚΕ να προβάλει και να υπερασπιστεί ένα αντίστοιχο πρόγραμμα και μάλιστα πιο διευρυμένο σε σχέση με τους στόχους του και να πάρει τον κόσμο μαζί του, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα την ευθύνη να το υλοποιήσει από θέση εξουσίας;

Εδώ είμαστε βέβαιοι ότι η απάντηση θα ήταν σχετική με την αξιολόγηση του κινήματος, της ανεπάρκειας, ανετοιμότητας και ανωριμότητας του κινήματος, πέραν της απάντησης που είχε ήδη δώσει η Παπαρήγα το 2012 στην ερώτηση για το τι θα κάνει το ΚΚΕ στην περίπτωση που λάβει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης: «θα την παραδώσει»! Δηλαδή, το ΚΚΕ από θέση κυβέρνησης δεν μπορούσε να κάνει τίποτα, αλλά από θέση αντιπολίτευσης, την οποία επιδιώκει και για αυτό καλεί το λαό να το ψηφίσει και να το στηρίξει, μπορεί να κάνει περισσότερα! Επιχείρημα το οποίο αποδείχθηκε κούφιο αφού κανένα αντεργατικό μέτρο, ούτε τότε, ούτε τώρα, δεν κατόρθωσε να αποτρέψει και η εργατική τάξη έφαγε με το κουτάλι τα μνημόνια και συνολικά η θέση της χειροτέρεψε άρδην.

Έχουμε τη βεβαιότητα πως όλα αυτά τα «σπουδαία» δεν αφορούν μόνο στο πρόσφατο παρελθόν. Αφορούν στο σήμερα, στο τώρα, στην παρούσα καπιταλιστική κρίση, ανεξάρτητα αν πρόκειται για νέα ή για συνέχεια της προηγούμενης κρίσης. Εφόσον, σύμφωνα με τις επεξεργασίες και τα συμπεράσματα της ηγεσίας του ΚΚΕ, και αν τα πάρουμε αυτά τοις μετρητοίς, το κίνημα εξακολουθεί να είναι ανώριμο, τότε δεν έχουμε καμία ελπίδα να βελτιώσουμε τη ζωή μας και πολύ περισσότερο να την αλλάξουμε ανατρέποντας την καπιταλιστική εξουσία και κυβέρνηση και εγκαθιδρύοντας την εργατική εξουσία, τη δικτατορία του προλεταριάτου, τη μοναδική πόρτα που οδηγεί στο σοσιαλισμό-κομμουνισμό. Τότε, αν έτσι έχουν τα πράγματα, είμαστε χαμένοι από χέρι. Και τότε, η πλατιά εργατική τάξη και ο κόσμος της αριστεράς θα επιλέξουν και πάλι το μικρότερο κακό γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή.

Δημήτρης Κάβουρας