Ανθυγιεινό το ...πόρισμα για τα ΒΑΕ

Τι ισχύει σήμερα

Όπως αναφέρεται και στο πόρισμα, οι 700.000 εργαζόμενοι που υπάγονται σήμερα στα ΒΑΕ έχουν δικαίωμα πρόωρης πλήρους συνταξιοδότησης, από το 60ο και 55ο έτος της ηλικίας (άντρες- γυναίκες αντίστοιχα) εφόσον πραγματοποιήσουν τουλάχιστον 4500 Ημέρες Εργασίας (ΗΕ) στην ασφάλιση με 3600 ΗΕ στα ΒΑΕ από τις οποίες οι 1000 ΗΕ στα τελευταία 13 έτη ασφάλισης πριν από την αίτηση για συνταξιοδότηση.

Επίσης, στο 55ο έτος (άντρες-γυναίκες) με πλήρη σύνταξη και στο 53ο με μειωμένη, εφόσον έχουν 10500 ΗΕ εκ των οποίων 7500 στα ΒΑΕ.

Η πρόσθετη εισφορά είναι 3,60% επί των αποδοχών υπέρ ΙΚΑ και 2% υπέρ των επικουρικών ταμείων, δηλαδή συνολικά 5,60% από τις οποίες 3,45 ποσοστιαίες μονάδες βαρύνουν τους ασφαλισμένους και οι υπόλοιπες 2,15 τους εργοδότες.

Το «σκεπτικό» και οι προτάσεις του πορίσματος

Η επιτροπή καταρχάς διευκρινίζει ότι «δεν κρίθηκε καμία νέα περίπτωση για υπαγωγή στα ΒΑΕ διότι «διατυπώθηκαν νομικές αμφιβολίες αν ήταν στις αρμοδιότητες της επιτροπής μια παρόμοια κρίση».

Αναφέρει επίσης, ότι «επιστημονικά, το στοιχείο που θα ενίσχυε την ισχύ του παρόντος πορίσματος θα ήταν η ύπαρξη επιδημιολογικών δεδομένων σχετικά με τις επιπτώσεις των συνθηκών εργασίας στην υγεία των εργαζομένων στα ΒΑΕ. Είναι γεγονός ότι ο βαθμός της μέχρι σήμερα εφαρμογής του θεσμού του Ιατρού Εργασίας, του Τεχνικού Ασφάλειας και των όρων Υγιεινής και Ασφάλειας των Εργαζομένων δεν έχει επιτρέψει την αυστηρή επιδημιολογική παρατήρηση των 700.000 περίπου εργαζομένων που ήδη υπάγονται και του άγνωστου αριθμού που αιτείται την υπαγωγή στα ΒΑΕ, έτσι ώστε η επαγγελματική νοσηρότητα δεν είναι καταγεγραμμένη. Άρα, η τυχόν πρόταση για εξαίρεση έστω και ενός εργαζόμενου που ήδη υπάγεται στα ΒΑΕ σήμερα θα κινδύνευε να είναι με επιστημονικούς όρους άστοχη».

Τα παραπάνω ωστόσο -σε αντίθεση με την υπαγωγή νέων επαγγελμάτων στα ΒΑΕ- δεν της δημιούργησαν αρκετές αμφιβολίες ως προς το «έργο» της, καθώς ξεπερνιούνται ως εξής: «πρώτη, λοιπόν, γενική πρόταση της επιτροπής είναι ότι κάθε κρίση για εξαίρεση ή ένταξη ενός χώρου ή μιας ειδικότητας εργαζομένων στα ΒΑΕ, θα αφορά μόνο στους εφεξής νεοασφαλιζόμενους στο χώρο εργασίας και δε θα θίγει τους ήδη εργαζόμενους». Η «επιστημονική αστοχία» λοιπόν θα πέσει στα κεφάλια των νεοπροσλαμβανόμενων!!

Στη συνέχεια: «άλλη σημαντική γενική πρόταση της επιτροπής είναι και η κλιμάκωση της βαρύτητας των διαφόρων χώρων εργασίας και ειδικοτήτων που υπάγονται και προτείνονται να παραμείνουν στα ΒΑΕ και η επιτροπή στην παρούσα κρίση κατέταξε τις παραμένουσες στα ΒΑΕ ομάδες αρχίζοντας από την κλίμακα 1 (ελαφρότερη) μέχρι την κλίμακα 4 (βαρύτερη).» Τι επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει αυτή η κλιμάκωση στα δικαιώματα των εργαζόμενων των ΒΑΕ;

Η επιτροπή απαντά: «Αυτό είναι καθαρά πολιτικό και οικονομικό ζήτημα, μάλλον εκτός ορίων αρμοδιότητας της επιτροπής, η οποία αν και το έχει συζητήσει, αποφάσισε να μη συμπεριλάβει σχετική πρόταση στο παρόν πόρισμα αλλά να θεωρήσει το έργο της ολοκληρούμενο με την πρόταση της κλιμάκωσης ανωτέρω. Η αντιστοίχηση παροχών και καταβαλλομένων εισφορών ανά κλίμακα βαρύτητας, στο πλαίσιο της αρχής της ανταποδοτικότητας, προτείνεται ως πεδίο ανάπτυξης διαλόγου ανάμεσα στην πολιτεία και στους κοινωνικούς εταίρους».

Η ένταξη στα ΒΑΕ σημαίνει την αναγνώριση των μίνιμουμ δικαιωμάτων που αναφέρθηκαν στην αρχή, ενώ για κάποιες κατηγορίες εργαζομένων των ΒΑΕ υπάρχουν επιπλέον ρυθμίσεις και δικαιώματα (πχ οικοδόμοι κ.α.). Άρα αν μη τι άλλο η επιτροπή θα όφειλε να επισημάνει ότι θεωρεί αυτονόητη τη χορήγηση των μίνιμουμ δικαιωμάτων σε όλους τους εργαζόμενους των ΒΑΕ και ότι η κατάταξη μπορεί να σημαίνει μόνο πρόσθετα δικαιώματα για τις βαρύτερες κατηγορίες. Ωστόσο επιλέγει να…«θεωρήσει το έργο της ολοκληρούμενο» αφήνοντας τα χέρια της κυβέρνησης ελεύθερα…

Ακόμα μας ενημερώνει ότι «ανάλογη είναι και η θέση της επιτροπής σχετικά με το θέμα που θα ανακύψει από τις δύο κατηγορίες εργαζομένων σε επιχειρήσεις όπου θα συνυπάρχουν ήδη υπαγόμενοι και νεότεροι μη υπαγόμενοι στα ΒΑΕ. Για κάποιους εργοδότες το στοιχείο αυτό είναι δυνατό να υποκινήσει το ενδιαφέρον πρόωρης αντικατάστασης των παλαιών ασφαλισμένων με νέους. Στο σημείο αυτό προτείνεται η διασφάλιση από την Πολιτεία των δικαιωμάτων των ήδη εργαζομένων.» Τι σθεναρή στάση… Οι εργαζόμενοι μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς ότι η κυβέρνηση θα τους προστατεύσει από τις απολύσεις παρ’ ότι όλη αυτή η διαδικασία μεθοδεύεται ακριβώς για να μειωθεί το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα τους.

Όσον αφορά την πρόταση της επιτροπής για την ταμπακιέρα: «από τους 103 χώρους εργασίας και 124 ομάδες και υποομάδες ειδικοτήτων του εδαφίου α’ του ισχύοντος Κανονισμού του ΙΚΑ για τα ΒΑΕ, 63 (ποσοστό 50,8%) παραμένουν στα ΒΑΕ με την ακόλουθη κατάταξη κατά κλίμακα βαρύτητας:

• 11 με κλίμακα βαρύτητας 1

• 20 με κλίμακα βαρύτητας 2

• 27 με κλίμακα βαρύτητας 3

• 5 με κλίμακα βαρύτητας 4

ενώ 61 (ποσοστό 49,2%) εξαιρούνται.

Από το εδάφιο β’ του Κανονισμού (που αναφέρονται μόνο σε ομάδες ειδικοτήτων εργαζομένων ανεξαρτήτως χώρων εργασίας) και αφορά 70 ομάδες ειδικοτήτων παραμένουν στα ΒΑΕ 29 (ποσοστό 41,4%) και κατατάσσονται ως εξής:

• 2 με κλίμακα βαρύτητας 1

• 11 με κλίμακα βαρύτητας 2

• 14 με κλίμακα βαρύτητας 3

• 2 με κλίμακα βαρύτητας 4»

Δηλαδή η επιτροπή προτείνει τον αποχαρακτηρισμό των μισών ειδικοτήτων και χαρακτηρίζει τα μισά απ’ αυτά που απομένουν ως «χαμηλής κλίμακας» (1 και 2).

Ενδεικτικά κάποιες κατηγορίες εργαζομένων οι οποίες εξαιρούνται από τα ΒΑΕ είναι οι εργαζόμενοι σε : υαλουργία, βιομηχανία παραγωγής απορρυπαντικών, παραγωγή και παρασκευή φαρμάκων, καλλυντικών, βιομηχανία και βιοτεχνία κατασκευής πυρίμαχων και οξύμαχων υλικών, βιομηχανία και βιοτεχνία παραγωγής και παρασκευής ανόργανων χρωμάτων, σπορελαιουργία, πυρηνελαιουργία, σαπωνοποιία, βιομηχανία εκρηκτικών υλών και πυρίτιδων, οινοπνευματοποιία, οινοποιία, ποτοποιία, ζυθοποιία, παραγωγή φωταερίου, καπναποθήκες, καπνοβιομηχανία,  επεξεργασία θείου, εταιρείες εμφιάλωσης υγραερίων, ξυλουργικές εργασίες, αλλαντοποιία, βιοτεχνίες και βιομηχανίες παραγωγής ζωοτροφών – πτηνοτροφών, βιομηχανίες κρέατος, αρτεργάτες, συντηρητές καυστήρων υγρών καυσίμων και συγκροτήματος λεβητοστασίων, εργάτες απασχολούμενοι σε φορτοεκφορτώσεις ξυλείας, σιδήρου, τσιμέντου και λοιπών οικοδομικών υλικών στις αποθήκες ξυλείας και στις μάντρες δομικών υλικών, και πολλοί άλλοι.

Την πιο «μερακλίδικη» έμπνευση των καλοπληρωμένων καρεκλοκένταυρων την αφήσαμε για το τέλος: «η επιτροπή προτείνει την απάλειψη του όρου «Ανθυγιεινά» από τον ορισμό των επαγγελμάτων που έως σήμερα χαρακτηρίζονται ως «Βαρέα και Ανθυγιεινά», θεωρώντας ότι ο όρος βρίσκεται σε δυσαρμονία με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και με την σύγχρονη διεθνή πρακτική επί του θέματος». Δεν υπάρχουν λοιπόν ανθυγιεινά επαγγέλματα σήμερα… Απύθμενο το επιστημονικό βάθος που μπορεί να φτάσει κανείς όταν εξ ιδίων κρίνει τα αλλότρια…

Θοδωρής Νασόπουλος