[2026-09-16] Αποχαιρετισμός στον σ. Σπύρο Χαλβατζή

Αποχαιρετισμός στον σ. Σπύρο Χαλβατζή

 

Ο σ. Σπύρος Χαλβατζής, που έφυγε από τη ζωή στις 12 Σεπτέμβρη σε ηλικία 79 ετών, είναι για πολλούς από τους κομμουνιστές που πέρασαν από τις γραμμές τις ΚΝΕ την περίοδο που ήταν ο ίδιος γραμματέας, αλλά και αργότερα, από τα μέλη της ηγεσίας του ΚΚΕ που έχαιρε σεβασμού και εκτίμησης ως κομμουνιστής. Αυτό ισχύει και για όσους αποχώρησαν με τη διάσπαση του 1989 (μετά από την προδοτική απόφαση της ηγεσίας του ΚΚΕ να διασώσει το αστικό πολιτικό σύστημα συμμετέχοντας σε αστική κυβέρνηση).

Αυτό έχει να κάνει, ανάμεσα στα άλλα, και με το γεγονός ότι στα χρόνια της καθοδήγησής του, η ΚΝΕ διαμόρφωσε εκείνη την πολιτική ταυτότητα και την πολιτική γραμμή που στην πράξη ερχόταν σε σύγκρουση με τις επιλογές της κυρίαρχης ομάδας της ηγεσίας του κόμματος για υποταγή στη σοσιαλδημοκρατία και τη γελοία αυταπάτη ότι το ΚΚΕ θα μπορούσε να γίνει ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ, να εξελιχθεί δηλαδή σε μια δύναμη εξουσίας, όχι πρωτοστατώντας σε μια προλεταριακή επανάσταση, αλλά συμμετέχοντας στα αστικά παιχνίδια εξουσίας (πάντα βέβαια υπό το κάλυμμα της επιδίωξης μιας φιλεργατικής πολιτικής).

Η γραμμή αυτή, η οποία διαμόρφωσε και την πολιτική ταυτότητα χιλιάδων μελών της ΚΝΕ, εμπεριείχε ως συστατικά της: την καλή μαρξιστική κατάρτιση, τη συνεχή και σκληρή δουλειά για την προσέγγιση της εργατικής νεολαίας, ειδικά της εργοστασιακής, το ενιαίο μέτωπο πάλης της νεολαίας, το οποίο στηρίζεται στην ενωτική δράση κυρίως από τα κάτω, αλλά πάντοτε στη βάση των αναγκών της νεολαίας με κατεύθυνση την επανάσταση, την πίστη στην ίδια τη δυνατότητα της επανάστασης.

Η νεολαία που διαπαιδαγωγούνταν μέσα από τις γραμμές της ΚΝΕ εκείνο το διάστημα, και πρόκειται για πολύ μεγάλο κομμάτι της νεολαίας, αφού η οργανωτική δύναμη της ΚΝΕ έφτασε σε εκείνη την περίοδο στο απόγειό της, διαπαιδαγωγούνταν στη λογική της επανάστασης, στο ότι θα ήταν η ίδια η γενιά της επανάστασης.

Η πίστη στη δυνατότητα της επανάστασης, «να γίνουμε η γενιά της επανάστασης», όπως προέτρεπε ο Σπύρος Χαλβατζής σε ένα από τα τελευταία φεστιβάλ της ΚΝΕ ως γραμματέας της, δεν ήταν κάποιου είδους ψυχολογικό ντοπάρισμα, ξεκομμένο από την πραγματικότητα, αλλά υπαρκτή δυνατότητα, μια γραμμή που θα μπορούσε να ακολουθήσει η ιστορική εξέλιξη στην Ελλάδα, αν φυσικά υπήρχε η επαναστατική ηγεσία να την αξιοποιήσει. Αντί να υπηρετήσει αυτήν τη δυνατότητα, η ηγεσία του ΚΚΕ προτίμησε την επιλογή της υποταγής και της προσφοράς χείρας βοηθείας στο ετοιμόρροπο αστικό πολιτικό σύστημα με αντίτιμο μερικές κυβερνητικές θέσεις. Με τον τρόπο αυτό, το κίνημα της νεολαίας και το γενικότερο λαϊκό και εργατικό κίνημα δέχθηκε ισχυρό πλήγμα.

Η υποταγή της ηγεσίας του ΚΚΕ εκδηλώθηκε ξανά την περίοδο της επαναστατικής κατάστασης το 2011, όταν το εργατικό κίνημα απείλησε ξανά την αστική εξουσία σπρωγμένο από την πίεση που ασκούσε η χρεοκοπία της οικονομίας και η εφαρμογής της μνημονιακής πολιτικής. Τον Οκτώβρη του 2011 χιλιάδες εργαζόμενοι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις και απεργίες, η κυβέρνηση Παπανδρέου κατάρρευσε εν μια νυκτί για να αντικατασταθεί με μια μη εκλεγμένη κυβέρνηση με επικεφαλής έναν τραπεζίτη και την πλήρη ευθυγράμμιση όλου του αστικού πολιτικού κόσμου. Και πάλι η ηγεσία του ΚΚΕ προτίμησε να μη θέσει ζήτημα ανατροπής του καπιταλισμού, να μη θέσει δηλαδή ζήτημα εξουσίας με κανένα τρόπο.

Σε όλες αυτές τις συγκρούσεις, ο σ. Σπύρος Χαλβατζής τήρησε την επίσημη γραμμή του κόμματος αλλά όλοι αντιλαμβάνονταν ότι αυτό γινόταν λόγω της κομματικότητας με την οποία είχε γαλουγηθεί και όχι από πίστη στην ορθότητα των πολιτικών επιλογών της ηγεσίας. Αποτέλεσμα ήταν η σταδιακή απόσυρσή του από τα καθοδηγητικά όργανα του κόμματος και τη βουλευτική ιδιότητα.

Ο Σπύρος Χαλβατζής ήταν από τους λίγους ηγέτες του ΚΚΕ που ενέπνεε σεβασμό και εκτίμηση γιατί όλοι καταλάβαιναν ότι εμπνεόταν από επαναστατικά ιδανικά και όχι ιδιοτελείς σκοπούς. Έμαθε, όπως όλοι οι επαναστάτες, να βάζουν το κόμμα και την εργατική τάξη πιο πάνω από τον εαυτό τους.

Αυτό είναι ταυτόχρονα σπουδαία αρετή για έναν επαναστάτη αλλά σε κρίσιμες περιόδους η επανάσταση μπορεί να απαιτήσει τον διαχωρισμό από την «επίσημη» γραμμή.

Η ταξική πάλη δεν σταματά και στο μέλλον οι νέοι επαναστάτες θα έχουν πρότυπα όπως ο Σπύρος Χαλβατζής για να χαράξουν το δρόμο τους μέχρι την τελική νίκη της επανάστασης και του σοσιαλισμού-κομμουνισμού.